HomeTeknologji

Apokalipsi dixhital/ Rënia e Facebook, Instagram dhe WhatsApp i kushtuan miliarda Mark Zuckenberg

Pas një bllokimi total prej më shumë se 6 orësh aplikacionet Facebook, Instagram dhe WhatsApp I janw kthyer fuksionimit normal. Ende nuk dihet arsyeja se pse këto rrjete ndaluan së punuari rreth orës 16:45 të ditës së djeshme, por sipas “NetBlocks”, i cili gjurmon ndërprerjet e internetit dhe ndikimin e tij, vlerëson se ndërprerja tashmë i ka kushtuar ekonomisë globale 160 milionë dollarë (117 milionë paund), dhe ka ulur çmimin e aksioneve të Facebook me më shumë se 5%.

Por sa ka rënë pasuria e pronarit të këtyre aplikacioneve, Mark Zuckenberg?
Sipas “Bloomerg”, aksionet e tij ranë me 5% vetëm ditën e djeshme, e përkthyer në shifra, Zuckenberg humbi 6 miliard dollarë në pak orë ndërkohë që rrjetet e tij sociale ndaluan së funskionuari.

Që nga 13 shtatori M.Z. ka humbur diku tek 19 miliardë dollarë pasuri, ke cila vlente afro 140 miliardë dollarë dhe tashmë miliarderi e sheh veten poshtë ne listën e njerëzve më të pasur në botë.

Por pse ra Facebook, Instagram dhe WhatsApp gjatw ditës së djeshme?

Vetë Facebook nuk e ka konfirmuar shkakun thelbësor të problemeve të tij, por gjurmët e një problemi të tillë janë të shumta në internet. Në vitin 2019, për shembull, Facebook pësoi ndërprerjen e tij më të madhe në vite dhe tha vetëm se thjesht ishte “shkaktuar një problem” gjatë “operacioneve të mirëmbajtjes rutinë”. Në një transkript të rrjedhur të botuar në The Verge në vitin 2019, shefi ekzekutiv Mark Zuckerberg vuri në dukje se ndërprerje të tilla janë një “punë e madhe”.

Ditën e djeshme aplikacionet e kompanisë ranë efektivisht nga faqja e internetit në orën 11:40, sipas kohës kur regjistrimet e saj të Sistemit të Emrave të Domainit u bënë të paarritshëm. DNS është ajo që përkthen emrat e hosteve që shkruani në një skedë URL – si facebook.com – në adresa IP, e cila është vendi ku “jetojnë” ato faqe. DNS janë mjaft të zakonshme, dhe kur keni dyshime, ato janë arsyeja pse një faqe e caktuar është shkatërruar. Ato mund të ndodhin për të gjitha llojet e arsyeve teknike, shpesh të lidhura me çështjet e konfigurimit, dhe mund të jenë relativisht të thjeshta për t’u zgjidhur.

Por në rastin e djeshëm padyshim kishte diçka më serioze nga gjithë ajo që ndodhi. “Ndërprerja e Facebook duket se është shkaktuar nga DNS; megjithatë kjo është vetëm një shenjë e problemit”- u shpreh Troy Mursch, shefi kryesor i kërkimit i kompanisë së inteligjencës për kërcënimet kibernetike“Bad Packets”. Çështja themelore, thotë Mursch (dhe ekspertët e tjerë pajtohen me të) është se Facebook ka tërhequr të ashtuquajturën rrugë të Protokollit të Portës Kufitare që përmban adresat IP të serverëve të emrave DNS. Nëse DNS është ‘libri’ i telefonit i internetit, BGP është sistemi i tij i navigimit; ai vendos se çfarë të dhënash merr ndërsa përshkon “udhën e informacionit”.

Gjatë ndërprerjes, Facebook nuk tha përtej asgjë vecç një deklarate përmes Twitter se “punon për t’i rikthyer gjërat në normalitet sa më shpejt të jetë e mundur”. Pasi shërbimi u kthye përsëri në orët e vona të mbrëmjes së djeshme. Facebook dha një deklaratë që ende nuk kishte ndonjë hollësi teknike. “Për të gjithë ata që u prekën nga ndërprerjet në platformat tona sot: na vjen keq. Ne e dimë që miliarda njerëz dhe biznese në të gjithë botën varen nga produktet dhe shërbimet tona për të qëndruar të lidhur. Ne e vlerësojmë durimin tuaj”- u shpreh kompania.

Sipas ekspertëve të infrastrukturës së internetit, përgjigjja më e mundshme ishte një konfigurim i gabuar nga ana e Facebook. “Duket se Facebook ka bërë diçka për ruterët e tyre, ata që lidhin rrjetin Facebook me pjesën tjetër të internetit” -tha John Graham-Cumming, CTO i kompanisë së infrastrukturës së internetit Cloudflare, i cili theksoi se nuk i di detajet të asaj që ndodhi. Në fund të fundit, thotë ai, interneti është në thelb një tërësi rrjetesh, ku secili reklamon praninë e tij tek tjetri. Për herë të parë, Facebook ka ndaluar reklamat, shkruan “Wired.com”.

GOTA NEWS ALBANIA


TË NGJASHME