HomePolitikë

“Bota është një hap larg asgjësimit bërthamor”, paralajmërimi i ashpër nga OKB

Ne e dimë se tashmë ka shumë gjëra në botë për të cilat duhet të jemi të shqetësuar, por fatkeqësisht lùfta bërthamore duhet të ngjitet disa vende më lart në listë, sipas Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së. Antonio Guterres dha një paralajmërim të tmérrshëm ditën e djeshme se ‘njerëzimi është vetëm një keqkuptim, një llogaritje e gabuar, larg asgjësimit bërthamor’.

Ai tha se konfliktet në Lindjen e Mesme dhe Azi tashmë i çuar rajonet ‘në drejtim të katastrofës’. “Krizat në Ukrainë dhe gadishullin Korean ishin gjithashtu pika të rrezíkshme”, tha ai.

Ai i bëri këto komentet në hapjen e një konference njëmujore për të shqyrtuar Traktatin e Mospërhapjes Bërthamore.

Marrëveshja historike u nënshkrua mbi 50 vjet më parë dhe synonte parandalimin e përhapjes së ármëve bërthamore dhe përfundimisht arritjen e një bote pa to. Guterres u tha ministrave, zyrtarëve dhe diplomatëve se takimi po zhvillohet “në një moment kritik për paqen dhe sigurinë tonë kolektive” dhe “në një kohë rrezíku bërthamor që nuk është parë që nga kulmi i Lùftës së Ftohtë”.

Ai tha se arsyeja pse nuk kishim parë katastrofë bërthamore deri më tani ishte kryesisht rastësia.

“Ne kemi qenë me fat të jashtëzakonshëm deri më tani,” tha ai. “Por fati nuk është një strategji.”

Konferenca është “një mundësi për të marrë masat që do të ndihmojnë në shmangien e fatkeqësive të caktuara dhe për ta vënë njerëzimin në një rrugë të re drejt një bote pa ármë bërthamore”, shtoi ai.

Guterres paralajmëroi se ‘ármët gjeopolitike po arrijnë nivele të reja’, pothuajse 13,000 ármë bërthamore janë në arsenale në mbarë botën dhe vendet që kërkojnë ‘siguri të rreme’ po shpenzojnë qindra miliarda dollarë për ‘ármët e ditës së gjykimit’.

“E gjithë kjo në një kohë kur rrezíqet e përhapjes po rriten dhe parmakët për të parandaluar përshkallëzimin po dobësohen,” tha ai.

Në fuqi që nga viti 1970, Traktati i Mospërhapjes i njohur si NPT ka respektimin më të gjerë të çdo marrëveshjeje të kontrollit të ármëve, me 191 vende anëtarë.

Sipas dispozitave të tij, pesë fuqitë bërthamore – SHBA, Kinë, Rusi (atëherë Bashkimi Sovjetik), Britania e Madhe dhe Franca – ranë dakord të negociojnë për të eliminuar përfundimisht arsenalet e tyre dhe kombet pa ármë bërthamore teksa premtuan se nuk do t’i merrnin ato në këmbim të një garanci për të qenë në gjendje të zhvillojë energjinë bërthamore për qëllime paqësore.

India dhe Pakistani, të cilat nuk u bashkuan me NPT, vazhduan të zhvillonin bòmbën vdékjeprurëse. Kështu bëri edhe Koreja e Veriut, e cila ratifikoi paktin, por më vonë njoftoi se po tërhiqej. Izraeli jo-nënshkrues besohet se ka një arsenal bërthamor, por as e konfirmon dhe as nuk e mohon atë./ GOTA NEWS ALBANIA


TË NGJASHME