HomeSociale

Kimikatet në produktet e konsumit sjellin vdèkjen e parakohshme dhe uljen e spèrmës

Kimikatet sintetike të quajtura ftalates, të gjetura në qindra produkte të konsumit si kontejnerë për ruajtjen e ushqimit, shampo, kozmetikë, parfume dhe lodra për fëmijë, mund të kontribuojnë në rreth 91,000 deri në 107,000 vdèkje të parakohshme në vit në mesin e njerëzve të moshës 55 deri 64 vjeç në Shtetet e Bashkuara, ky ka qenë zbulimi nga një studim i ri.

Njerëzit me nivelet më të larta të ftalateve kishin një rrèzik më të madh të vdèkjes nga çdo shkak, veçanërisht vdèkshmëria kardiovaskulare, sipas studimit të botuar të martën në revistën e ndotur të mjedisit Environmental Pollution. Studimi vlerësoi se ato vdèkje mund t’i kushtojnë SHBA-së rreth 40 deri në 47 miliardë dollarë çdo vit në humbjen e produktivitetit ekonomik.

“Ky studim tregon mbi ndikimin e plastikës në trupin e njeriut dhe rrit rastet e shëndetit publik dhe biznesit për zvogëlimin ose eliminimin e përdorimit të plastikës,” tha autori kryesor Dr. Leonardo Trasande, një profesor i pediatrisë, mjekësisë mjedisore dhe shëndetin e popullatës në NYU Langone Health në New York City.

Ftalatet dihet se ndërhyjnë në mekanizmin e trupit për prodhimin e hormoneve, i njohur si sistemi endokrin, dhe ato janë “të lidhura me problemet e zhvillimit, riprodhimit, trurit, imunitetit dhe probleme të tjera”, sipas Institutit Kombëtar të Shkencave të Shëndetit Mjedisor.

Edhe ndërprerjet e vogla hormonale mund të shkaktojnë “efekte të rëndësishme zhvillimore dhe biologjike”, thotë NIEHS.

Hulumtimet e mëparshme kanë lidhur ftalatet me probleme riprodhuese, siç janë keqformimet gjenitale dhe testikujt e tek djemtë e vegjël dhe uljen e spèrmës dhe nivelet e testosteronit tek meshkujt e rritur. Studimet e mëparshme kanë lidhur gjithashtu ftalatet me obezitetin e fëmijëve, astmën, çështjet kardiovaskulare dhe káncerin.

KIMIKATE KUDO

Janë aq të zakonshme, sa ftalatet i shtohen produkteve të konsumit si ilaçe hidraulike, atyre për larjen e dyshemeve, produkteve rezistente ndaj shiut dhe njollave, tubave mjekësorë, produkteve të kopshtarisë dhe disa lodrave për fëmijë për ta bërë plastikën më fleksibël dhe më të vështirë për t’u thyer.

Ekspozime të tjera të zakonshme vijnë nga përdorimi i ftalateve në paketimin e ushqimit, detergjentët, veshjet, mobiljet dhe plastikat e automobilave. Ftalatet gjithashtu i shtohen artikujve të kujdesit personal si shampo, sapun, llak flokësh dhe kozmetikë për t’i bërë aromat të zgjasin më shumë.

Njerëzit ekspozohen kur marrin frymë në ajër të kontaminuar ose pinë apo hanë ushqime që kanë rënë në kontakt me plastikën, sipas Qendrave Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve. “Fëmijët zvarriten dhe prekin shumë gjëra, pastaj vënë duart në gojë. Për shkak të asaj sjelljeje dorë më gojë, grimcat e ftalatit në pluhur mund të jenë një rrezik më i madh për fëmijët sesa për të rriturit,” thotë CDC.

“Së pari, shmangni plastikën sa më shumë që të keni mundësi. Asnjëherë mos vendosni enë plastike në mikrovalë ose pjatalarëse, ku nxehtësia mund të prishë veshjet në mënyrë që ato të absorbohen më lehtë,” sugjeroi ai. “Përveç kësaj, gatimi në shtëpi dhe zvogëlimi i përdorimit të ushqimeve të përpunuara mund të zvogëlojë nivelet e ekspozimeve kimike me të cilat jeni në kontakt.”

Këtu janë këshilla të tjera për të zvogëluar ekspozimin tuaj dhe familjes tuaj:

Përdorni kremra pa aromë dhe pastrues rrobash.

Përdorni pajisje pastrimi pa aroma.

Përdorni gotë, çelik inox, qeramikë ose dru për të mbajtur dhe ruajtur ushqimet.

Blini fruta dhe perime të freskëta ose të ngrira në vend të versioneve të konservuara dhe të përpunuara.

Inkurajoni larjen e shpeshtë të duarve për të hequr kimikatet nga duart.

Shmangni aromatizuesit e ajrit dhe të gjitha plastikat e etiketuara si Nr. 3, Nr. 6 dhe Nr.7/ Burimi: CNN | Përktheu: GOTA NEWS ALBANIA


TË NGJASHME