HomeShëndeti

Sa e rrezikuar është një grua nga trombofilia dhe tromboza gjatë shtatzënisë, nga se varen ato?

Në shtatzëni, rreziku i trombozës rritet sepse gjaku ka tendencë të mpikset më shumë. Gjithashtu mund të shtohen faktorë të tjerë rreziku. Pse ndodh kjo dhe çfarë duhet bërë në këto raste, jua shpjegojmë më poshtë. Në shtatzëni, gjaku ka tendencën të mpikset më shumë: Kjo është e nevojshme për të zvogëluar mundësinë e gjakderdhjes gjatë shtatzënisë dhe gjatë lindjes. Mirëpo kjo tendencë mund të rrisë rrezikun e formimit të mpiksjeve të mëdha të gjakut që shkaktojnë trompozë. Por mbi të gjitha, ky rrezik bëhet edhe më i rëndësishëm nëse ka faktorë të tjerë, të trashëguar ose të fituar, që çojnë në një predispozitë trombofile.

Le të shohim se çfarë saktësisht është trombofilia, cilat janë rreziqet, si mund ta zbuloni dhe çfarë duhet të bëni.

Trombofilia, fjalë për fjalë, do të thotë trombo-mpiksje dhe fili-miq. Me fjalë të tjera, trombofilia është mundësia për të vuajtur nga trompoza, dhe mpiksjet e gjakut apo venave për shkak të një tendence të tepruar të gjakut që mpikset.

Nga se varet kjo?

Gjatë shtatzënisë gjaku ka tendencë të koagulojë (mpikset) më shumë. Kjo është një gjendje fiziologjike që ndodh që nga fillimi i shtatzënisë, e theksuar në tremujorin e fundit dhe në javët e para pas lindjes: ndodh për të parandaluar vdekjen e grave nga gjakderdhja e tepërt gjatë lindjes. Kjo gjendje mund të rrisë rrezikun e mpiksjeve të caktuara, por problemi ndodh veçanërisht nëse janë të pranishëm faktorë të tjerë të rrezikut. Për shembull:

Anomalitë trashëgimore ose të fituara të mpiksjes së gjakut.

Trombofilia e trashëguar, pra me baza gjenetike, ndodh për shkak të mutacioneve në faktorët e koagulimit,” thotë gjinekologja Valentina Pontello, një eksperte në shtatzënitë me rrezik të lartë në Itali.

“Ndër format më të shpeshta janë ato për shkak të mutacioneve në faktorin V Leiden dhe faktorit II (substanca gjenetike që ndihmojnë në mpiksjen e gjakut). Më të rralla janë mutacionet në antitrombinë, proteinë S dhe proteinën C. Lidhur me mutacionet në gjenin MTHFR, duhet të merret parasysh trombofilia vetëm kur ka rrezik të jetë trashëguar edhe nga nëna edhe nga babai, dhe vetëm nëse shoqërohet me një rritje aktuale në nivelet e gjakut të një substancë të quajtur homocistine”.

Ka dhe arsye të tjera që mund të rrisin rrezikun e trombozës në shtatzëni. Për shembull, mosha e nënës, obeziteti, sidomos kur shoqërohet me peshë të tepërt gjatë nëntë muajve, pirja e duhanit, mungesa e tepruar e aktivitetit fizik.

Çfarë përfshin trombofilia?

Tendenca ndaj mpiksjes së tepërt të gjakut mund të çojë në pasoja të ndryshme në varësi të enëve të gjakut që përfshihen. “Ne duhet të dallojmë arteriet që bartin gjakun e oksigjenuar nga zemra tek organet periferike, dhe venat, të cilat bëjnë të kundërtën, duke çuar gjakun pa oksigjen nga organet periferike në zemër, e cila më pas e dërgon atë në mushkëri ku e oksigjenon sërish. Tromboza arteriale jep pasoja të tilla si goditje në tru apo sulm në zemër. Megjithatë, gratë shtatzëna nuk kanë rrezik të ndryshëm nga popullata e përgjithshme për këtë lloj tromboze. Ajo që ndodh tek këto gra është që rritet paksa rreziku i trombozës në vena.

Tromboza venoze zakonisht prek këmbët, dhe zakonisht vetëm një prej tyre. Simptomat kryesore janë ënjtja e këmbës, ngritja e tensionit, dhimbje. Nëse ju përjetoni këto shenja, duhet të vizitoheni tek një mjek pasi ndonëse në një përqindje të vogël të rasteve, tromboza në këmbë mund të çojë në komplikacione të rënda, potencialisht fatale, si bllokimi i enëve pulmonare. Për fat të keq simptomat e bllokimit të enëve të gjakut janë fillimisht të lehta si probleme me frymëmarrjen, lodhje e përgjithshme. Në çdo rast, është e këshillueshme që ta mbani mend këtë rrezik ndonëse jemi duke folur se ndodh në situata të rralla. Në çdo vit, në 10.000 gra shtatzëna ndodhin rreth 5-10 raste të trombozës, dhe nga këto vetëm një mund të çojë në emboli (bllokim i enëve të gjakut ) të mushkërive.

Çfarë rreziqesh ka një grua shtatzënë me trombofili të  trashëguar ose të fituar?

Sipas një studimi të fundit të botuar nga një grup i gjinekologëve  në Universitetin e Mançesterit, gratë me trombofili të trashëguar ose të fituar kanë një rrezik më të lartë për të përjetuar herët apo vonë komplikacione të shtatzënisë. Mund të shkaktojë: aborte spontane periodike, preeklampsi, lindje të parakohshme, shkëputje të placentës, frenim të rritjes së bebit, madje edhe vdekje të tij në mitër.

BURIMI “PËR NËNAT”


TË NGJASHME