HomeLifestyle

“Zhytje në të kaluarën”, në kërkim të anijeve të skllevërve

Ndërsa ai rrëshqiste nëpër pyllin e leshterikëve në fund të Oqeanit Atlantik, sytë e Kamau Sadiki u lidhën me diçka që i ngjante objektit që ai dhe shokët e tij të zhytjes kishin kërkuar. Sidoqoftë, temperatura e ujit ishte e ulët në brigjet e Cape Town, dhe dukshmëria ishte e dobët.

Zhytësi veteran Sadiki kujton valën që e tërhoqi atë mbrapsht ndërsa përpiqej t’i afrohej “pamjes së tij të parë të një artefakti të prekshëm” të anijes për të cilën kishte dëgjuar aq shumë.

“Ishte një copë material druri që ishte vendosur në shkëmbinj,” tha ai për CNN Travel. “Unë hezitova para se t’i afrohesha, dhe pastaj rritja më çoi direkt në të.”

Sadiki u pushtua nga emocionet kur kapi një pjesë të rrënojave të anijes Sao Jose-Paquete de Africa, e cila u mbyt në Cape Town ndërsa transportonte mbi 500 afrikanë të skllavëruar nga Mozambiku në Brazil në 1794. Mendohet se 212 nga robërit, së bashku me ekuipazhin, u mbytën në incident.

“Ishte sikur mund t’i dëgjoja zërat,” thotë Sadiki, i cili ishte pjesë e ekipit të zhytjes që gjeti rrënojat në 2015. “Ulërimat, vuajtjet, tmerri, dhimbja dhe agonia e të gjithë atyre individëve që janë të lidhur në krahë dhe këmbë, dhe më pas duke vdèkur në një ngjarje tmerruese. Unë e dija atëherë se doja të ndihmoja në tregimin e historisë së tyre dhe t’i fusja ata zëra të heshtur në librat e historisë.”

Sipas Bazës së Tregtisë Trans-Atlantike të Tregtisë së Skllevërve, rreth 35,000 anije u përdorën për të sjellë mbi 12 milionë afrikanë të skllavëruar nëpër Atlantik midis shekujve 15 dhe 19. Disa nuk do t’i mbijetonin udhëtimit dhe rreth 500 deri në 1.000 anije, përfshirë Sao Jos-Paquete de Africa, u shkatërruan para se të arrinin në destinacionin e tyre.

Megjithatë, vetëm pesë janë gjetur në shumë vite që atëherë, dhe vetëm dy janë dokumentuar në mënyrë adekuate. Kjo përfundimisht do të thotë që eshtrat, së bashku me historitë, e shumë prej robërve që u vránë shtrihen të várrosur në fund të detit.

Sadiki, instruktor kryesor i zhytjes për Diving With a Purpose (DWP), një organizatë jofitimprurëse e fokusuar në mbrojtjen, dokumentimin dhe interpretimin e anijeve të tregtisë afrikane të skllevërve, është ndër ata që përpiqen ta nxjerrin këtë histori të dhimbshme në sipërfaqe.

DWP u themelua në vitin 2003 nga Ken Stewart, anëtar i Shoqatës Kombëtare të Zhytësve të Zi (NABS) dhe Brenda Lanzendorf, një arkeologe detare për Parkun Kombëtar Biscayne, pasi të dy morën pjesë në dokumentarin e vitit 2004, “Projekti Guerrero”.

Filmi tregoi historinë e anijes pirate spanjolle që besohet të jetë rrëzuar ndërsa mbante 561 afrikanë të rrëmbyer në Parkun Kombëtar Biscayne në brigjet e Floridës. Pasi përfundoi projektin, Stewart thotë se ai kontaktoi të gjithë zhytësit që u shfaqën në ekran dhe tha: “I lodhur nga të njëjtat zhytje të vjetra, le të zhytemi me një qëllim”.

Ai pastaj u bashkua me Lanzendorf, një arkeologe parku në Biscayne, ku një numër i madh i anijeve të skllevërve, së bashku me Guerrero, ishin shkatërruar. Stewart u zotua ta ndihmonte atë të gjente disa nga rrënojat përgjatë zonës dhe të mësonte teknika të tjera arkeologjike detare të zhytësve të Zi, ndërsa Lanzendorf premtoi se do t’i siguronte atij një informacion jetik në këmbim.

“Ajo tha nëse do të mësonim siç duhet ajo do të na tregonte se ku ishte Guerrero,” shpjegon Stewart.


TË NGJASHME